Ρώμη, 27 Ιουνίου 2017

Εισήγηση
Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Γ.Σ. της ΔΣΟ στη Ρώμη:
“Η χριστιανική ταυτότητα στα χρόνια της παγκόσμιας κρίσης
ως στοιχείο συνοχής, συνεργασίας και ελπίδας”

Κυρίες και κύριοι,
Θέλω να εκφράσω τη χαρά και την ικανοποίησή μου γιατί η Γενική Συνέλευση της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας πραγματοποιείται στη Ρώμη, την «αιώνια πόλη», την πόλη του Αγίου Πέτρου, και καθέδρα της δυτικής χριστιανοσύνης. Μια επιλογή που στέλνει το μήνυμα συνεργασίας και συνεννόησης όλου του χριστιανικού κόσμου για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων.

Φίλες και φίλοι,
Πολύ φοβούμαι, ότι μιλώντας για κρίση αναφερόμαστε μόνον στις πρόσφατες γενικά εκδηλώσεις της, που αφορούν στην οικονομική ύφεση αλλά και στις πολλαπλές, φανερές ή υπόγειες, συγκρούσεις που δημιουργούν μια εύφλεκτη ατμόσφαιρα σ’ όλον τον πλανήτη και γεννούν αισθήματα ανασφάλειας στους πολίτες.
Ωστόσο, νομίζω ότι αυτής της κρίσης προηγείται κατά πολύ η κρίση των αξιών του κόσμου μας. Στην πραγματικότητα, τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε βιώσει μια ιδιαίτερα παράδοξη εξέλιξη των γεγονότων.
Από τη μια πλευρά, στην ανατολική Ευρώπη, καθώς και το βαλκανικό χώρο, όπου επί δεκαετίες είχαν επικρατήσει σοσιαλιστικά άθρησκα καθεστώτα, μετά την πτώση τους, παρατηρείται μια εντυπωσιακή στροφή προς τις χριστιανικές παραδόσεις, και κυρίως στην Ορθοδοξία.
Από την άλλη, όμως, πλευρά, κυρίως στη Δυτική Ευρώπη, διαπιστώνεται μια διαρκώς οξυνόμενη απόπειρα αποχριστιανισμού του πολιτισμού μας. Με πρόσχημα την επιβολή των ιδεών του διαφωτισμού αλλοιώνεται εσκεμμένα το ιστορικό και πνευματικό παρελθόν από το οποίο γεννήθηκε αυτό που ονομάζουμε ευρωπαϊκός πολιτισμός. Έτσι, ο χριστιανισμός όταν δεν κατηγορείται για σκοταδισμό, για κάθε είδους εκμετάλλευση και εγκλήματα, εμφανίζεται απλά ως ένα μουσειακό είδος, ένα απολίθωμα του μεσαίωνα.
Αυτό οπωσδήποτε συνιστά μια απόλυτη διαστροφή της αλήθειας, καθώς όπως είχε πει ο Πωλ Βαλερύ, ο Ευρωπαίος είναι αυτός που έχει υποστεί φιλοσοφικά την επίδραση της αρχαίας ορθολογιστικής σκέψης, που έχει ζήσει με την ιουδαϊκοχριστιανική πνευματικότητα και έχει υποστεί την επίδραση της ρωμαϊκής διοίκησης και των ρωμαϊκών θεσμών. Αθήνα-Ιερουσαλήμ-Ρώμη. Αυτήν την διαστρέβλωση την αντιμετωπίζουμε έντονα και στην Ελλάδα με την υποτίμηση, ακόμη και την λοιδορία, της ένδοξης ιστορίας του Βυζαντίου, που υπήρξε χιλιόχρονος φάρος του χριστιανικού κόσμου.
Πιστεύω ότι θα συμφωνήσετε μαζί μου πως είναι τουλάχιστον αφελές να αναμένουμε πως αφαιρώντας στοιχεία της ιδιοπροσωπείας μας, αυτό θα κάνει πιο εύκολη την επικοινωνία με τους εκπροσώπους των άλλων θρησκειών, δογμάτων και αντιλήψεων τόσο στο εσωτερικό, κοινωνικό επίπεδο όσο και στις διεθνείς σχέσεις.
Όπως όλοι μας διαπιστώνουμε, αυτό που συνέβη είναι ότι το κενό που αφήνουν πίσω τους οι σαρωμένες από έναν επιφανειακό προοδευτισμό χριστιανικές αξίες, καλύπτονται άμεσα από άλλες αντιλήψεις. Για παράδειγμα το μονοδιάστατο υλιστικό-ευδαιμονιστικό πρότυπο, που πυρήνας του είναι η οικονομία, οι αγορές και η θεοποίηση της τεχνολογίας, αλλά και άλλες θρησκευτικές δοξασίες, και κυρίως το Ισλάμ με τις διάφορες ριζοσπαστικές του εκφάνσεις.
Όσον αφορά τον παγκοσμιοποιημένο άνθρωπο, σε αντίθεση με τον οικουμενικό που στερέωσε ο χριστιανισμός στα χρόνια του Βυζαντίου, εμφανίζεται σήμερα άρριζος, ανέστιος, υποβιβαζόμενος σε απλό καταναλωτή αγαθών, υπηρεσιών αλλά και ιδεών. Και βεβαίως αποκαλύπτεται απαράσκευος ενώπιον της οικονομικής καταιγίδας, την οποία δεν ανέμενε, και σαρώνει εν μια νυχτί τη ζωή του. Γιατί αν θυμόμαστε έως και το 2008 ήταν κυρίαρχη η άποψη που μιλούσε για μια αέναη ανέφελη ανάπτυξη ή το τέλος της ιστορίας, όπως είχε υποστηρίξει ο Φουκουγιάμα.
Ο άνθρωπος και η ανθρώπινη κοινωνία είναι, λοιπόν, κάτι πολύ πιο σύνθετο, και σαφώς ανώτερο από μια οικονομική μονάδα ή ένα οικονομικό σύστημα. Κι αυτό το γνωρίζουν καλύτερα από όλους οι φίλοι μας από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, όπου επικράτησε αυτή η ακραία μαρξιστική οικονομίστικη αντίληψη. Τελικώς, τα συστήματα αυτά κατέρρευσαν διότι ούτε τα οικονομικά προβλήματά τους δεν μπόρεσαν να επιλύσουν αλλά ούτε στις βαθύτερες ανάγκες του ανθρώπου δεν μπόρεσαν να δώσουν απαντήσεις, όπως προείδε και προείπε ο μέγας Ρώσος συγγραφέας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι.
Επιπλέον, στα χρόνια της κρίσης, και τούτο το βιώσαμε πολύ έντονα στην Ελλάδα, εκδηλώθηκε αδήριτη η ανάγκη της ύπαρξης θεσμών αλληλεγγύης προς τους δεινοπαθούντες συνανθρώπους μας. Κι εκεί η Εκκλησία ήταν πανταχού παρούσα. Χωρίς τυμπανοκρουσίες, χωρίς τα φώτα της δημοσιότητας σε ένα έργο τιτάνιο, καθημερινό, ακατάπαυστο. Ακόμη κι όσοι έχουν ταχθεί στον αγώνα της αποχριστιανοποίησης, παραδέχονται ότι χωρίς την Εκκλησία, χωρίς την έμπρακτη εν Χριστώ ελεημοσύνη στον συνάνθρωπο οι συνέπειες της κρίσης θα ήταν πολύ πιο επώδυνες.
Αξίζει εδώ να τονίσουμε ότι το χριστιανικό μήνυμα της αγάπης και της συναλληλίας πήρε ευρύτερες διαστάσεις. Η φιλάνθρωπος Εκκλησία και οι καλοί Σαμαρείτες προσέτρεξαν, στο μέτρο του δυνατού, προς βοήθεια των ταλαιπωρημένων και κυνηγημένων προσφύγων και μεταναστών, χωρίς να διακρίνουν θρησκεία, φυλή, εθνικότητα.
Οφείλουμε, επομένως, τις πνευματικές αρχές, τις ηθικές αξίες και τις ιστορικές παραδόσεις του Χριστιανισμού να τις μετουσιώσουμε σε έμπρακτες πολιτικές που θα διαπεράσουν όλους τους τομείς του δημόσιου βίου. Και πρωτίστως την εκπαίδευση. Διότι εκεί βρίσκεται και ο μέγιστος κίνδυνος. Η αποκοπή του ομφάλιου λώρου που συνδέει τις νέες γενιές με το πνευματικό παρελθόν.
Οι οπαδοί του αποχριστιανισμού θεωρούν ότι αν ο άνθρωπος γίνει tabula rasa, ένα λευκό πινάκιο, χωρίς κανένα πνευματικό ή ηθικό φορτίο, τότε είναι δυνατόν να γραφεί επάνω του ο κώδικας της πολιτικής ορθότητας. Το πόσο επικίνδυνο είναι αυτό για την ανθρώπινη φύση, σε ποια ανελεύθερα μονοπάτια μπορεί να μας οδηγήσει αυτός ο δρόμος, είναι εύκολο να τα φανταστούμε.

Αγαπητοί συνάδελφοι,
Όπως είπαμε, όμως, ο Χριστιανισμός οφείλει να δώσει το στίγμα του και να καθορίσει τις εξελίξεις και στο επίπεδο των διεθνών σχέσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έχουμε εισέλθει σε μια νέα περίοδο, κατά την οποία αναδύεται ένας κόσμος πολυπολικός, με πολλές ταυτόχρονα δυνάμεις, μεγαλύτερες και μικρότερες, κεντρικές και περιφερειακές, που ζητούν το δικό τους ρόλο στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.
Δυστυχώς, επικρατούν για μια ακόμη φορά τα στυγνά οικονομικά συμφέροντα, οι γεωστρατηγικές επιδιώξεις, οι χωρίς αρχές συμμαχίες, φανερές ή υπόγειες. Το αποτέλεσμα το βιώνουμε με επώδυνο τρόπο, στα πολεμικά μέτωπα της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής, της Ουκρανίας. Στη θέση της ειλικρινούς και προς αμοιβαίο όφελος συνεργασίας έχουμε ένα σκληρό ανταγωνισμό. Έχει θέση σ’ όλα αυτά ο Χριστιανισμός και οι χριστιανικές αρχές ή τα αφήνουμε όλα στο στυγνό ρεαλισμό; Αν το αποδεχόμασταν αυτό, στην ουσία θα ακυρώναμε τις ίδιες τις χριστιανικές αρχές, ως ανεφάρμοστές στον επίγειο κόσμο.
Αντιθέτως, εμείς απαντάμε ότι οι χριστιανικές αξίες πρέπει να επηρεάσουν το διεθνές γίγνεσθαι, για έναν κόσμο ασφάλειας, ειρήνης και συνεργασίας. Ο πολιτικός λόγος οφείλει να επικεντρωθεί στον άνθρωπο, στις πραγματικές του ανάγκες, σε πλανητικό επίπεδο.
Ο χριστιανικός κόσμος θα έπρεπε να δουλέψει προς αυτήν την κατεύθυνση, εκκινώντας από την επίλυση των προβλημάτων που έχει εντός του. Δεν υπονοώ ασφαλώς μια χριστιανική συμμαχία που θα ερχόταν να αντιπαρατεθεί για παράδειγμα με τον μουσουλμανικό, τον σινικό ή τον ινδουιστικό κόσμο.
Αντιθέτως, η αγαστή συνεργασία των κρατών μας επί των χριστιανικών αρχών, θα επέτρεπε και την επίλυση συγκρούσεων και σε άλλα σημεία του πλανήτη, όπου σαφώς αντανακλώνται ευρύτεροι ανταγωνισμοί.
Φέρνω ως πρώτο παράδειγμα την ουκρανική κρίση και την εν γένει κατάσταση στην ανατολική Ευρώπη. Ποιόν συμφέρει πραγματικά η ύψωση ενός νέου τείχους που θα χωρίζει την Ευρώπη στα δύο, ή η δημιουργία μιας μόνιμης εστίας ανταγωνισμού που συμπαρασύρει τους λαούς μας; Πιστεύω ότι πρωτίστως, δεν συμφέρει τους ίδιους τους λαούς μας.
Αναφέρθηκα πριν στο Βυζάντιο και στον εκπολιτιστικό του ρόλο μέσω της διάδοσης του μηνύματος του Χριστού. Αν η Ευρώπη αναδείχθηκε ως ενιαίος χώρος από τα βρετανικά νησιά έως και στο Βλαδιβοστόκ, και από τα σκανδιναβικά κράτη μέχρι τη Μεσόγειο αυτό το οφείλει στον Χριστιανισμό. Ας μην επιτρέψουμε επομένως να χαθεί αυτή η πολύτιμη κληρονομιά.
Κι ένα δεύτερο παράδειγμα, είναι αυτό που συμβαίνει στη Συρία και στο Ιράκ σήμερα. Δεν μπορεί να δικαιολογηθεί σε καμία περίπτωση η παραμικρή υπόνοια συνεργασίας χριστιανικών δυνάμεων με ακραίους ισλαμιστές, στο όνομα ιδιοτελών συμφερόντων.
Αντιθέτως, εδώ απαιτείται η συνεργασία των πάντων για την εξάλειψη του Ισλαμικού Κράτους και όλων των τρομοκρατικών οργανώσεων και κυρίως η αρωγή στα δύο αυτά κράτη να ανασυγκροτηθούν, να ανοικοδομηθούν στη βάση της συμβίωσης όλων των κατοίκων τους, ανεξαρτήτως εθνότητας και θρησκείας, η οποία για αιώνες ήταν μια πραγματικότητα. Γιατί αυτό θα επιτρέψει, μεταξύ άλλων την επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους αλλά και την άνθηση του χριστιανισμού στο δισχιλιετές λίκνο του.

Σας ευχαριστώ».

Προσφώνηση
του εισηγητή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, βουλευτή Λαρίσης,
κ. Μαξίμου Χαρακοπούλου
στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. κ. Βαρθολομαίο,
μετά τη λειτουργία στον Ι. Ν. Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Σινασό κατά το ετήσιο προσκύνημά του στην Καππαδοκία.

Σινασός, 18 Ιουνίου 2017

Παναγιώτατε πάτερ και δέσποτα, αυθέντη του Γένους των Ρωμιών Ορθοδόξων Χριστιανών,
Μακαριωτάτε,
Σεβασμιώτατοι,
Κύριε Πρόξενε,
Άρχοντες της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας,
Ευλαβείς προσκυνητές,

Όσες φορές και αν βρεθούμε στα άγια χώματα της Καππαδοκίας, ακολουθώντας τα βήματά σας Παναγιώτατε, όσες φορές κι αν λειτουργηθούμε στις ξεχασμένες εκκλησιές μας, όσες φορές κι αν αντικρύσουμε τα μνημεία-μάρτυρες ενός σπουδαίου παρελθόντος, το ρίγος της συγκίνησής μας θα είναι πάντοτε ίδιο.

Γιατί αισθανόμαστε βαρύ το χρέος απέναντι στην ιστορία, στους ξεχασμένους Ρωμιούς της Ανατολής, στους μάρτυρες που αγίασαν αυτά τα χώματα. Το χρέος μας να μην επιτρέψουμε η λήθη να τα καλύψει όλα με την σκόνη του χρόνου και την ανθρώπινη αμετροέπεια.

Να κρατήσουμε ζωντανή την μνήμη, σαν κερί που μας έλαχε να κρατήσουμε εμείς αναμμένο και να το παραδώσουμε στους νεότερους, σε όσους θα ακολουθήσουν. Να μην χαθεί το νήμα που μας ενώνει αιώνες πίσω, με μεγάλες μορφές των πατέρων της εκκλησίας, όπως ο Μέγας Βασίλειος, που φώτισαν και φωτίζουν την χριστιανοσύνη και την ανθρωπότητα, που έκαναν την Καππαδοκία λίκνο της Ορθοδοξίας και των γραμμάτων.

Κι αυτές τις παρακαταθήκες, που μας μετέφεραν οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας, οφείλουμε κι εμείς σήμερα να διασώσουμε και να μεταδώσουμε στις νεότερες γενιές. Γιατί αν έφυγαν πια οι πρόσφυγες πρώτης γενιάς, για την αγιοτόκο γη της Καππαδοκίας και το ανεξίτηλο αποτύπωμα της ρωμαίικης παρουσίας μιλούν τα μνημεία, όπως ο επιβλητικός ναός της Αραβισού, που χθες τελέσατε τον εσπερινό. Μιλούν οι υπόσκαφες εκκλησιές και τα πετρομονάστηρα στα Κόραμα που ύμνησε ο νομπελίστας Καππαδόκης ποιητής Γιώργος Σεφέρης.

Μιλούν οι υπόγειες πολιτείες στη Μαλακοπή με το τρόχι στην είσοδο να προστατεύει από κάθε επιβουλή. Μιλούν τα ξακουστά αρχοντικά της Σινασού, αλλά και ο στάβλος που αγίασε ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος στο Προκόπι. Μιλούν τα δίπατα σπίτια στα Ποτάμια του Αγίου Γεωργίου, όπου ακόμη διακρίνει κανείς τους δικέφαλους αετούς.

Μιλά το εντυπωσιακό παρθεναγωγείο της Καρβάλης και η δεκάτρουλη εκκλησία των Αγίων Βασιλείου και Βλασίου στο Μιστί. Μιλά η λάρνακα της Αγίας Μακρίνας στην Αξό και η μοναδική ίσως στον κόσμο εκκλησία επ’ ονόματι του Αγίου Παχωμίου στο Ένεχιλ. Μιλούν οι κτητορικές επιγραφές σε εκκλησίες και αρχοντικά στα ρωμαίικα και τα καραμανλήδικα.

Μιλούν οι σχισμένοι, ακρωτηριασμένοι μονόλιθοι, που αποκαλύπτουν σε κοινή θέα τις εκκλησιές που έκρυβαν στα σωθικά τους, όπως ο Άγιος Βασίλειος στη Σινασό, που δεν άντεξε το βάρος των χρόνων και κατέρρευσε φέτος από έντονη βροχόπτωση. Μιλούν οι Καππαδοκικές Αδελφότητες στην Πόλη και τα καραμανλήδικα ευαγγέλια. Μιλούν η εφημερίδα “Ανατολή” του Ευαγγελινού Μισαηλίδη και οι εικόνες που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες στην Ελλάδα. Μιλούν, ακόμη, ο Άγιος Αρσένιος και ο Άγιος Γέροντας Παΐσιος από τα Φάρασα, που πρόσεξα πως κοσμούν το ωμοφόριό σας, οι τελευταίοι Άγιοι που ανέδειξε η Καππαδοκία.

Γι’ αυτήν την Καππαδοκία των Ρωμιών κραυγάζουν γύρω μας, όπου κι αν στρέψει κανείς το βλέμμα του, οι σφραγίδες του χρόνου. Κι αν επιμένουμε, στην ανάγκη της ιστορικής γνώσης δεν είναι γιατί είμαστε προγονόπληκτοι, αλλά γιατί πάνω από όλα αυτό που χρειαζόμαστε είναι το φως των σπουδαίων ανθρώπων, που έγιναν πρότυπα πίστης, αγάπης, ηρωισμού, αλτρουισμού, αλληλεγγύης, προσφοράς και μαρτυρίας. Γιατί με τα δικά τους παραδείγματα θα βρούμε κι εμείς το δικό μας το δρόμο, τον ατομικό, τον εθνικό, τον οικουμενικό, μέσα σε συνθήκες κρίσης, κυρίως κρίσης αξιών και αρχών.

Παναγιώτατε,
Θα μου επιτρέψετε να συγκαταλέξω και εσάς σε αυτήν την χορεία των σπουδαίων ανθρώπων-προτύπων, που ανοίγουν δρόμους σε δύσβατες περιοχές, που δίνουν ελπίδα και φως σε καιρούς σκοτεινούς.

Η σοφή σας ποιμαντορία εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες από τον Οικουμενικό θρόνο έχει ταρακουνήσει τα βαλτωμένα ύδατα. Σε δυσχερές διεθνές περιβάλλον, με μύριες όσες αντιξοότητες, με φανερούς αλλά και κρυφούς υπονομευτές των προσπαθειών σας, εσείς συνεχίζετε απτόητος, ακούραστος, ακάματος, πάντοτε με σύνεση, με σωφροσύνη, με πραότητα αλλά και αποφασιστικότητα την πορεία που έχετε χαράξει, πιστός στο ιερό σας καθήκον.

Η Οικουμενικότητα του θρόνου της Μητρός Εκκλησίας είναι σήμερα γεγονός αναμφισβήτητο, και η λάμψη της έχει καταστεί ασπίδα προστασίας έναντι κάθε πιθανής επιβουλής.

Η δυνατότητα σήμερα να βρισκόμαστε εδώ, και πριν λίγες εβδομάδες στην Έφεσο, και πιο πριν κάπου αλλού στην Μικρά Ασία οφείλεται στη δική σας κοπιώδη προσπάθεια. Είναι οι καρποί ενός αγώνα ζωής που έχετε αναλάβει. Και εύχομαι μέσα από την καρδιά μου ο Θεός να σας δίνει χρόνους πολλούς για να το συνεχίζετε για πολύ ακόμη στο πηδάλιο της οικουμενικής ορθοδοξίας

Παναγιώτατε,
Σήμερα, ο κόσμος μας, δείχνει και πάλι να βρίσκεται σε μεγάλη αναταραχή. Μεγαλοϊδεατισμοί, που επέφεραν πολλά δεινά στους λαούς, ξαναβγαίνουν από τα σεντούκια του παρελθόντος. Αντί ο κόσμος να έρχεται εγγύτερα, αντί να γίνονται σεβαστοί οι κανόνες του διεθνούς δικαίου, διαπιστώνουμε την αύξηση της αυθαιρεσίας, της βίας, της καταπίεσης.

Οι πληγές πολέμων που άνοιξαν εδώ και χρόνια δεν λένε να κλείσουν, το δράμα εκατομμυρίων προσφύγων και μεταναστών συνεχίζεται, ενώ προβάλει παντού το φάντασμα των τρομοκρατικών ενεργειών, που κόβουν το νήμα αθώων ανθρώπων, ακόμη και παιδιών.

Χρέος κάθε ελεύθερου ανθρώπου είναι να μην μείνει σιωπηλός, να μην ανεχθεί την αδικία, αλλά και να μην κατρακυλήσει στο μίσος και στην απόρριψη.

Η αγάπη, όπως μας δίδαξαν οι Καππαδόκες Πατέρες της Εκκλησίας μας, όπως και εσείς δεν κουράζεστε να επαναλαμβάνετε και να το μετουσιώνετε σε πράξη, δεν γνωρίζει ούτε φυλές, ούτε χρώμα δέρματος, ούτε θρησκείες, ούτε σύνορα. Και γι’ αυτό και είναι και η πιο δυνατή.

Κι αυτό ας είναι το μήνυμα που θα στείλουμε σήμερα παντού από τη γη της Καππαδοκίας.
Και του χρόνου!

Ομιλία
Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη Συνάντηση της ΔΣΟ στην Ορμύλια για τη Σύνταξη Κανονισμού Απονομής Σήματος για Μοναστηριακά Προϊόντα και προϊόντα Μικρών Παραγωγών

Ορμύλια, 8 Ιουνίου 2017

Σεβασμιώτατε,
σεβαστοί πατέρες, οσιότατες αδελφές,
αγαπητοί συνάδελφοι στα κοινοβούλια,
κύριε δήμαρχε,
κύριε πρόεδρε της ΓΣΕΒΕΕ,
κυρίες και κύριοι,
αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,

Ένα από τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την εποχή της παγκοσμιοποίησης είναι η έκρηξη της κατανάλωσης. Για πρώτη φορά η τεχνολογία, οι παγκόσμιες μεταφορές και ο κατακλυσμός των γνώσεων μας δίνουν τη δυνατότητα να απολαμβάνουμε προϊόντα από κάθε σχεδόν γωνιά του πλανήτη μας.

Εντούτοις, αυτή η νέα συνθήκη πολύ νωρίς απέδειξε τα όριά της. Απέδειξε ότι η ποσότητα δεν συμβαδίζει κατά κανόνα με την ποιότητα. Και επιπλέον ότι ο άνθρωπος δεν αρκείται στο να είναι απλώς ένας καταναλωτής. Η ανάγκη της επαφής με το γνήσιο, το ποιοτικό γίνεται ολοένα και πιο ισχυρή. Όπως επίσης, η στροφή προς το παραδοσιακό, αυτό που είναι φορέας και απόσταγμα της πείρας αιώνων.

Πείρα που βλέπει το προϊόν της φύσης ως δώρο προς τον άνθρωπο, και την ίδια τη φύση ως το περιβάλλον που ο άνθρωπος οφείλει να βρίσκεται σε ισορροπία μαζί του. Πλέον, όλο και περισσότερο, γίνεται αντιληπτό ότι η υπερεκμετάλλευση της φύσης μας οδηγεί ταχύτατα στην αυτοκαταστροφή.

Γι’ αυτό και δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση που αναδύεται ως σημαντικός παράγων της οικονομίας ο μικρός παραγωγός, η μικρή μονάδα και ανάμεσά τους, στον χριστιανικό κόσμο οι μονές. Ιδιαίτερα για την Ορθόδοξη παράδοση, τα μοναστήρια μας, ήταν πάντα θεματοφύλακες των γνώσεων και των παραδόσεων του Βυζαντίου. Στον ελλαδικό χώρο, μάλιστα, τα μοναστήρια με πρώτα αυτά του κοντινού μας Αγίου Όρους, μας προσφέρουν προϊόντα άφθαστης ποιότητας, γνησιότητας και θρεπτικής αξίας.

Δεν είναι, άλλωστε, τυχαία η έκρηξη σε εκδόσεις που αναφέρονται στην κουζίνα του Αγίου Όρους ή γενικότερα στην αξία της υγιεινής και ισορροπημένης μοναστηριακής διατροφής. Όπως, επίσης, όλοι όσοι έχουν γευτεί το μοναστηριακό κρασί δεν μπορεί παρά να συμφωνούν με τη βιβλική ρήση «οίνος ευφραίνει καρδία ανθρώπου».

Εν τέλει, όμως, τα μοναστήρια προσφέρουν και έναν άλλο τρόπο αντίληψης του κόσμου, μια διαφορετική θεώρηση της ζωής, που αποκλίνει από την καθεστηκυία γραμμή που επέβαλε η βιομηχανική επανάσταση και ο καταναλωτικός τρόπος ζωής. Γιατί ιδιαίτερα με τα προϊόντα της διατροφής, όπως ορθώς έχει ειπωθεί, ο άνθρωπος είναι ό,τι τρώει. Κι αυτό σημαίνει ότι οι διατροφικές του συνήθειες διαμορφώνουν και τον τρόπο της ζωής του.

Πιστεύω ακράδαντα ότι σ’ αυτόν τον τομέα ανοίγονται τεράστιες προοπτικές. Αρκεί να ξανοιχτούμε στο πέλαγος του αγοραστικού κοινού με σχέδιο, υπεύθυνα βήματα και αποφασιστικότητα.

Εξάλλου, η οικονομική κρίση, που διαρκεί ακάθεκτη για όγδοη χρονιά απαιτεί απαλλαγή από τις κατεστημένες νοοτροπίες, την μεταπρατική λογική, όλα όσα υπονόμευσαν την οικονομία μας και μας έφεραν σε τούτο το οριακό σημείο.

Σήμερα πρέπει να δράσουμε με οξύνοια, συνδυάζοντας την παράδοση με τις δυνατότητες του σύγχρονου κόσμου για να δώσουμε το ποιοτικό προϊόν που διαθέτει ταυτότητα και μπορεί να κατακτήσει κάθε αγορά.

Ο ορθόδοξος κόσμος αν δράσει από κοινού, και δεν μείνει καθηλωμένος σε απομονωμένες απόπειρες, μπορεί να πετύχει θαύματα. Και ιδού ένα πρώτο δείγμα, αυτή η πρωτοβουλία της ΔΣΟ που βρήκε ευήκοα ώτα στην ΓΣΕΒΕΕ και στον κ. Καββαθά, να προχωρήσει η ίδρυση του «Κέντρου Απονομής Σ’ηματος Μοναστηριακών Προϊόντων και Προϊόντων Μικρών Παραγωγών», υπό τον τίτλο « Κανών».

Αυτό το σχήμα αν λειτουργήσει ορθά μπορεί να αποτελέσει το όχημα για την άνθιση κυριολεκτικά της μοναστηριακής παραγωγής, να την κάνει γνωστή σε ευρύτερο κοινό σε πολλές χώρες, και να αποτελέσει το κίνητρο για ανάλογες πρωτοβουλίες που θα ακολουθήσουν.

Είναι, επίσης, θετικό ότι σε αυτή τη διαδικασία πιστοποίησης εντάσσονται και προϊόντα από μικρές-οικογενειακές παραγωγικές μονάδες, που εξακολουθούν να αποτελούν κύτταρα ελπίδας για την αναζωογόνηση της πρωτογενούς παραγωγής, αλλά και της ελληνικής υπαίθρου.

Με βάση, όμως, την εμπειρία μου από τη θητεία μου στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων –με χαρά βλέπω πρώην συνεργάτες μου σήμερα εδώ- θέλω να υπογραμμίσω ότι σε κάθε περίπτωση, απαιτείται μια αυστηρή διαδικασία πιστοποίησης, ώστε να διατηρηθεί πάντοτε υψηλό το επίπεδο της ποιότητας και το σήμα των προϊόντων να είναι εγγύηση για τον αγοραστή. Να μην υπάρχει καμία σκιά και κανένα ερωτηματικό στον καταναλωτή.

Τέλος, θεωρώ σημαντικό στην πορεία της προσπάθειάς μας την επαφή με άλλες ορθόδοξες χώρες, ώστε να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη: αγοραστικά, οικονομικά και επικοινωνιακά. Ιδιαίτερα, αφού υπάρχει ενδιαφέρον από τη ρωσική πλευρά, θα πρέπει να επιδιώξουμε τη συνεργασία. Αναμφίβολα, η δυνατότητα συμμετοχής μετόχων από διάφορες χώρες στο εγχείρημα θα του προσδώσει άλλη δυναμική.

Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι κάθε επιτυχία στις εργασίες για τη σύνταξη Κανονισμού Απονομής Σήματος για Μοναστηριακά Προϊόντα και προϊόντα Μικρών Παραγωγών.

Σας ευχαριστώ».

Αθήνα, 31 Μαΐου 2017

ΟΜΙΛΙΑ
ΤΟΥ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΤΟΜΕΑΡΧΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
κ. ΜΑΞΙΜΟΥ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Σωφρονιστικού Συστήματος & λοιπών Δομών Εγκλεισμού Κρατουμένων, με θέμα ημερήσιας διάταξης:
«Έκφραση γνώμης της Επιτροπής επί του Στρατηγικού Σχεδίου για το Σωφρονιστικό Σύστημα του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τα έτη 2018 – 2020».

«Θεωρώ αξιέπαινη την πρωτοβουλία της Επιτροπής, κυρία Πρόεδρε, ωστόσο, οφείλω να πω ότι είναι κοινά αποδεκτό, ότι η χώρα βρίσκεται σε φάση έξαρσης της εγκληματικότητας και της σοβαρής παραβατικότητας. Τα φαινόμενα είναι καθημερινά και καταχρηστικά. Από τις περιπτώσεις των ληστειών μετά φόνου ή άσκησης βίας έως τις καταστροφές δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας από ανεξέλεγκτες αγέλες περιθωριακών που δημιουργούν ανενόχλητοι νησίδες ανομίας στο κέντρο της πρωτεύουσας.
Σε αυτά, να προσθέσουμε και την δράση ομάδων τρομοκρατών που έφτασαν στο σημείο να αποπειραθούν δολοφονική ενέργεια σε έναν πρώην πρωθυπουργό. Το αίσθημα ασφάλειας του πολίτη φοβούμαι ότι έχει κυριολεκτικά καταρρακωθεί, νιώθει συχνά παντελώς ανυπεράσπιστος, και παρά τις ηρωικές προσπάθειες της αστυνομίας το κράτος να τον έχει εγκαταλείψει. Και ενώ επικρατεί αυτή η νοσηρή ατμόσφαιρα και θα έπρεπε να έχει σημάνει ήδη συναγερμός στην κυβέρνηση και στα αρμόδια υπουργεία, ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα και να επιβληθεί ο νόμος και η τάξη, οι αποφάσεις που προωθούνται είναι ακριβώς προς την αντίθετη κατεύθυνση. Περισσότερη ανοχή προς την πάσης φύσεως εγκληματικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι αποφάσεις που δίνουν μαζικά «συγχωροχάρτι» σε φυλακισμένους που έχουν καταδικαστεί για βαριά εγκλήματα και οι οποίοι εξερχόμενοι των σωφρονιστικών καταστημάτων συνεχίζουν την παράνομη δράση τους. Η επιχειρηματολογία υπέρ αυτής της πολιτικής είναι εξωφρενική καθώς εδράζεται στην έλλειψη χώρου. Και αντί να υπάρξει ένας σχεδιασμός, αφήνουμε τους πάντες έξω κατατρομοκρατώντας την κοινωνία.
Το στρατηγικό σχέδιο για το Σωφρονιστικό Σύστημα 2018-2020 περιγράφει τα προβλήματα του ποινικού σωφρονισμού στη χώρα μας και θέτει τις κατευθύνσεις πάνω στις οποίες πρέπει να επιχειρηθεί η αντιμετώπισή τους.
Το κύριο ζήτημα σύμφωνα με τους συντάκτες του, είναι βέβαια ο υπερπληθυσμός των κρατουμένων σε σχέση με τη χωρητικότητα των υφιστάμενων σωφρονιστικών καταστημάτων, οι κακές συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων και η διαρκής προσπάθεια να διατηρηθούν οι «αποσυμφορητικές διατάξεις» ώστε ο αριθμός των κρατουμένων να βρίσκεται κάτω από 10.000.
Παρά ταύτα όμως, στην Ελλάδα δεν υπάρχει υπερπληθυσμός κρατουμένων σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Η «Λευκή Βίβλος» του Συμβουλίου της Ευρώπης στην οποία και παραπέμπει το έγγραφο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, αναφέρει ότι «ο αριθμός κρατουμένων ανά 100.000 κατοίκους στα κράτη μέλη του Συμβουλίου», δηλαδή στο σύνολο των ευρωπαϊκών κρατών, «κυμαινόταν τα έτη 2012-2014 μεταξύ 124 και 134 ανά 100.000 κατοίκους». Στην Ελλάδα, λοιπόν, ο αριθμός των κρατουμένων την 1η Φεβρουαρίου 2017, όπως αναφέρεται στο σχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης ήταν 9.383 κρατούμενοι, δηλαδή, περίπου 85 κρατούμενοι ανά 100.000 κατοίκους.
Επομένως, το πραγματικό μας πρόβλημα δεν είναι ότι έχουμε υπερβολικό αριθμό κρατουμένων, αλλά ότι η χώρα δεν διαθέτει σωφρονιστικά καταστήματα με τέτοια χωρητικότητα ώστε να μπορεί να στεγαστεί με συνθήκες αξιοπρέπειας και ασφάλειας ο αναλογικά μικρότερος αριθμός κρατουμένων στην Ελλάδα. Τουλάχιστον κατά το 1/3 μικρότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Χρειαζόμαστε, επομένως, ένα ευρύ πρόγραμμα κατασκευής νέων σωφρονιστικών καταστημάτων και αναβάθμισης αυτών που λειτουργούν αλλά και προτεραιότητα στην ασφάλεια με σωφρονιστικά καταστήματα νέου τύπου, η οποία ασφάλεια δε φαίνεται δυστυχώς, να αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Περαιτέρω, τα μέτρα αποσυμφόρησης που λήφθηκαν με το ν.4325/2015, η ισχύς τους παρατάθηκε έως 28 Αυγούστου 2017 με το ν.4411/2016, έχουν μάλλον χαρακτηριστικό και καταλυτικό της έννομης τάξης χαρακτήρα, και δεν μπορούν ούτε πρέπει να αποτελούν ντε φάκτο μόνιμη λύση με τυχόν αλλεπάλληλες παρατάσεις της ισχύος τους. Σοβαρό σφάλμα, εξάλλου, της έκτακτης αυτής νομοθεσίας, ήταν η οριζόντια εφαρμογή της αδιακρίτως σε δράστες βίαιων και μη αδικημάτων, με τραγικό αποτέλεσμα κάποιοι από όσους επωφελήθηκαν και απολύθηκαν πρόωρα, να διαπράξουν νέα αποτρόπαια εγκλήματα βίας στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.
Γενικότερο, άλλωστε, πολιτισμικό πρόβλημα της χώρας, αποτελεί το έλλειμμα σεβασμού στους υφιστάμενους κανόνες δικαίου, πρόβλημα που επιτείνεται με τη θέσπιση κατά καιρούς προσωρινών ρυθμίσεων που καθιερώνουν κατ' εξαίρεση, ευνοϊκή μεταχείριση υπέρ παραβατών του ενός ή του άλλου είδους για συγκυριακούς λόγους. Η απροθυμία για μακροπρόθεσμο προγραμματισμό με οριστική αντιμετώπιση του φαινομένου και η πλημμελής τήρηση των κανόνων, καταλήγουν στην αδυναμία του κράτους δικαίου να λειτουργήσει στρατηγικά συντονισμένα, συλλογικά και αποτελεσματικά.
Κλείνω, κυρία Πρόεδρε, λέγοντας ότι δυστυχώς, πολύ φοβάμαι ότι με την συγκεκριμένη κυβέρνηση, ελάχιστες είναι οι ελπίδες να λειτουργήσει το κράτος, ως κράτος. Τα φαινόμενα αποσύνθεσης είτε λόγω ανικανότητας, είτε λόγω ιδεοληψιών συνεχίζονται και θα εντείνονται. Η αποτυχία της κυβέρνησης στον τομέα της ασφάλειας είναι πλέον «εκκωφαντική», όπως και σε κάθε άλλο τομέα και γι' αυτό πρέπει να δοθεί ένα τέλος όσο το δυνατόν πιο σύντομα.
Ευχαριστώ»