Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2026
Ομιλία
του Γενικού Γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτή Λαρίσης,
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην Ολομέλεια της Βουλής επί του νομοσχεδίου “Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους”
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Καθώς σήμερα συμπληρώνονται 35 χρόνια από την εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου στον θρόνο του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως θα ήθελα και από το βήμα της Βουλής των Ελλήνων να εκφράσω τις ευχές μου για υγεία και δύναμη ώστε να επιτελεί για πολλά ακόμη χρόνια την ευθυνοφόρο αποστολή του.
Ο πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο 270ος διάδοχος του Αποστόλου Ανδρέα, είναι ο μακροβιότερος πατριάρχης στην ιστορία της πρωτόθρονης εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως που μετρά 17 αιώνες. Με την πολυσχιδή του δράση, όλα αυτά τα χρόνια, υπό τις γνωστές αντίξοες συνθήκες, από το ταπεινό Φανάρι το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανέκτησε εκ νέου την αίγλη και το διεθνές κύρος εποχών ισχύος και μεγαλείου. Είμαι βέβαιος ότι η εποχή Βαρθολομαίου θα καταγραφεί με χρυσά γράμματα στην εκκλησιαστική ιστορία.
Έρχομαι τώρα στα του νομοσχεδίου, που αναλυτικά παρουσίασε ο υπουργός Επικρατείας κ. Σκέρτσος και η εισηγήτριά μας, η καλή συνάδελφος, κ. Ζωή Ράπτη.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ζούμε στον αιώνα της προηγμένης τεχνολογίας, όπου οι “μηχανές” όχι μόνον καθορίζουν την καθημερινότητα των ανθρώπων, μέσω των διευκολύνσεων που παρέχουν, αλλά τελούμε υπό τον κίνδυνο της αυτονόμησής τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Η διαπίστωση αυτή τον περασμένο αιώνα θα ακουγόταν ως ουτοπία. Σήμερα, όμως, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, είναι μια απολύτως πιθανή να συμβεί δυστοπία.
Το πρόβλημα είναι ότι το μέσο πολύ συχνά δεν είναι ουδέτερο. Διαμορφώνει αντιλήψεις, επηρεάζει τη σκέψη, διεισδύει στον ψυχικό κόσμο, καθορίζει τον τρόπο των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων. Και αν για έναν ενήλικα, με συγκροτημένη -κατά το μάλλον ή ήττον- προσωπικότητα, αυτή η επιρροή διυλίζεται από την κριτική του ικανότητα, ο ευαίσθητος ψυχικός κόσμος των παιδιών είναι απροστάτευτος και ευάλωτος στα όποια ισχυρά εξωτερικά ερεθίσματα.
Αυτό το παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια όπου μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μια σχεδόν ολόκληρη γενιά παιδιών καταβυθίστηκε στο διαδικτυακό σύμπαν. Τα αποτελέσματα τα διαβάζουμε σε σχετικές έρευνες, αλλά τα διαπιστώνουμε και στο περιβάλλον μας:
- Εθισμός στο διαδίκτυο, με προσκόλληση στην οθόνη για πολλές ώρες το εικοσιτετράωρο.
- Διαταραχές στον ύπνο, καθώς τα παιδιά ξενυχτούν με τα κινητά ή τους υπολογιστές τους.
- Μείωση της δυνατότητας συγκέντρωσης, που είναι απαραίτητη για την αφομοίωση των πληροφοριών που λαμβάνουν και τη συγκρότηση της προσωπικότητάς τους.
- Φαινόμενα κατάθλιψης και αδυναμίας φυσιολογικής κοινωνικοποίησης.
Επιπλέον, λόγω αυτής της “τρέλας” των “λάικς”, προκύπτει ότι η επιβεβαίωση ενός ανθρώπου είναι συνυφασμένη ακριβώς με αυτήν τη διαδικασία. Η πάση θυσία επιδίωξη της προβολής και της αποδοχής από το διαδικτυακό ακροατήριο οδηγεί σε συμπεριφορές και πράξεις που ισοπεδώνουν όποιο αξιακό σύστημα είχε οικοδομήσει η κοινωνία μας έως σήμερα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η διολίσθηση προς τα κάτω, προς την επιβολή του θορυβώδους κενού, διευρύνεται τάχιστα. Αν και δυστυχώς, πρέπει να ομολογήσουμε, ότι ανάλογες είναι οι τάσεις και στους ενήλικες.
Πέραν αυτών των φαινομένων, εμφιλοχωρούν και άλλα, ακόμη πιο επικίνδυνα, όπως είναι η έκθεσή των ανηλίκων σε ακατάλληλο περιεχόμενο, η παραπλάνηση ανηλίκων από ενήλικες με ανήθικους σκοπούς, αλλά και το μπούλινγκ, ο εκφοβισμός, που καταλήγει σε σοβαρές ψυχικές ασθένειες.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Μέχρι και πριν από λίγες δεκαετίες οι βασικοί φορείς διαπαιδαγώγησης των παιδιών ήταν πρωτίστως η οικογένεια και στη συνέχεια το σχολείο. Οι αξίες και οι αρχές που λάμβανε το παιδί στο σπίτι του, και μετά στην τάξη του, ήταν αυτά που σφράγιζαν την προσωπικότητά του, μέχρι να ενηλικιωθεί. Αυτή η λειτουργία θεωρείτο διαχρονικά ως κομβική, και ποτέ δεν αφηνόταν στην τύχη της.
Σήμερα, όμως, ο ρόλος της οικογένειας απομειώνεται για πολλούς λόγους, και ο χρόνος ενασχόλησης των γονιών με τα παιδιά συρρικνώνεται. Στο σχολείο, επίσης, η εστίαση περισσότερο στην προετοιμασία για το πανεπιστήμιο και την επαγγελματική αποκατάσταση, παραμερίζει την άλλη σημαντική αποστολή του, που είναι η σφυρηλάτηση ηθικών προσωπικοτήτων και ελευθέρων πολιτών.
Κανείς δεν έχει πρόθεση να αναιρέσει τις δυνατότητες της τεχνολογίας στην προσφορά γνώσης, επικοινωνίας και δημιουργίας. Κανείς δεν επιθυμεί -και δεν μπορεί άλλωστε- να γυρίσει το ρολόι της εξέλιξης προς τα πίσω. Όμως, ως κοινωνία δεν μπορούμε να περιοριστούμε στον ρόλο του «νυχτοφύλακα», παρακολουθώντας τις διάφορες πλατφόρμες, που ελέγχονται από ιδιωτικά συμφέροντα, με προφανές οικονομικό όφελος, να εισβάλουν στον τρυφερό κόσμο των παιδιών μας, προκαλώντας ανυπολόγιστη ζημία.
Άλλωστε, το Σύνταγμα μας, σύμφωνα με το άρθρο 5, επιτάσσει την προστασία της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή, ενώ και με το άρθρο 21 προστατεύεται η παιδική ηλικία. Ως εκ τούτου, η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Μητσοτάκη για την απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων στα παιδιά μέχρι την ηλικία των 15 ετών ανταποκρίνεται σε μια υπερώριμη ανάγκη και γι αυτό θέλω να συγχαρώ τον κ. Σκέρτσο και τους συναρμόδιους υπουργούς.
Εν πάση περιπτώσει, δεν καλούμαστε να ανακαλύψουμε την Αμερική. Τους ίδιους φόβους, τις ίδιες προκλήσεις έρχονται να αντιμετωπίσουν και άλλα κράτη που διαπιστώνουν τις αρνητικές επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης χρήσης των σόσιαλ μίντια από τα παιδιά.
Θυμίζω ότι τον περασμένο Αύγουστο, η εταιρεία Meta του Μαρκ Ζούκερμπεργκ προχώρησε σε εξωδικαστικό συμβιβασμό, καταβάλοντας πάνω από 17 δισεκατομμύρια δολάρια για να κλείσει τη μεγάλη δικαστική μάχη στις ΗΠΑ σχετικά με τον εθισμό των ανηλίκων στο Facebook και το Instagram.
Εκτός από το ποσό μαμούθ η συμφωνία προβλέπει ανώτατο όριο καθημερινής χρήσης δύο ωρών για τους εφήβους, απαγόρευση πρόσβασης από τα μεσάνυχτα έως τις 6 το πρωί χωρίς τη ρητή συγκατάθεση των γονέων, απενεργοποίηση ειδοποιήσεων κατά τις σχολικές ώρες, περιορισμός στο ατελείωτο σκρολάρισμα, αφαίρεση φίλτρων ομορφιάς, μετρητές λάικς.
Κύριε Πρόεδρε,
Ακούω την κριτική ότι παντού βρίσκονται τρόποι καταστρατήγησης των όρων που έχουν τεθεί. Ας αναγνωρίσουμε, όμως, η Ελλάδα σε αυτό τον κρίσιμο τομέα πρωτοπορεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, επιδεικνύοντας γρήγορα αντανακλαστικά σε μια ανάγκη των καιρών.
Είναι, λοιπόν, ιδιαίτερα σημαντικό όλα τα κόμματα να συμφωνήσουμε σε αυτήν την νομοθετική πρωτοβουλία, που υπερβαίνει πολιτικές διαφορές και ιδεολογίες, καθώς είναι προφανές ότι όλοι ενδιαφερόμαστε το ίδιο για την προστασία των παιδιών μας, την ψυχική τους υγεία, και το μέλλον τους.
Σας ευχαριστώ.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/T88OFsMeTxg