Κάιρο, 14 Σεπτεμβρίου 2026

Ομιλία

ΓΓ της ΔΣΟ δρος Μάξιμου Χαρακόπουλου

στην Ημερίδα με θέμα:

«Προσεγγίσεις για πρακτικές υλοποίησης των Διακηρύξεων της Δια-Κοινοβουλευτικής Ένωσης (IPU) που αφορούν τον διάλογο του Κοινοβουλευτισμού με τις Θρησκείες».

Σεβασμιώτατοι, εκπρόσωποι εκκλησιών και θρησκειών

Κύριε εκπρόσωπε του Προέδρου της Βουλής της Αιγύπτου,

Κύριε Γενικέ Γραμματέα του Αιγυπτιακού Κοινοβουλίου,

Αγαπητοί συνάδελφοι μέλη της βουλής της Αιγύπτου,

Αγαπητοί συνάδελφοι από χώρες-μέλη της ΔΣΟ,

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,

Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι,

Πριν ξεκινήσω θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους διοργανωτές της συνάντησης, που γίνεται με αφορμή την προώθηση του σπουδαίου σχεδίου για την ανάδειξη της ιερής διαδρομής της Αγίας Οικογένειας. Ιδιαιτέρως θέλω να ευχαριστήσω για την θερμή φιλοξενία τον κ. Μουνίρ Γκαμπούρ, τον οποίο διακρίνει η ευγένεια, ο οραματισμός και η αποφασιστικότητα και να του ευχηθώ να τον έχει ο Θεός καλά, και να συνεχίσει να υλοποιεί μεγαλεπήβολα σχέδια.

Αναφέρθηκε ο προλαλήσας κ. Γκαμπούρ στην ειρηνική συνύπαρξη Χριστιανών και Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο, μνημονεύοντας και τις αναφορές του Κορανίου στην Παναγία. Μακάρι το παράδειγμα της Αιγύπτου να γίνει ο κανόνας στην πολύπαθη Μέση Ανατολή. Είχαμε και εμείς την ευκαιρία κ. Γκαμπούρ να δούμε, κατά την επίσκεψή μας στην Ι.Μ. Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, τον περιβόητο αχτιναμέ του προφήτη του Ισλάμ, Μωάμεθ, με τον οποίο αφήνει ως παρακαταθήκη την προτροπή προστασίας των μοναχών και τον σεβασμό στην πίστη των Χριστιανών.

Αγαπητοί φίλοι,

Είναι κοινός τόπος ότι η ανθρωπότητα επί των ημερών μας συνταράσσεται από πρωτοφανείς αναταράξεις. Οι αντιθέσεις μεταξύ των δρώντων του παγκόσμιου συστήματος έχουν οξυνθεί σε πρωτόγνωρο βαθμό μετά τη λήξη του β΄ παγκοσμίου πολέμου. Ο αναθεωρητισμός με διάφορα προσωπεία επανέρχεται στο προσκήνιο. Διεξάγονται στρατιωτικές συγκρούσεις ευρείας κλίμακας και μακροχρόνιας διάρκειας, παρά τις καταστροφικές συνέπειες που επιφέρουν. Κάποιες μάλιστα στην ευρύτερη γειτονιά της Αιγύπτου.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στα διάφορα πολεμικά μέτωπα. Σημαντικό ποσοστό αυτών είναι άμαχοι πολίτες, κάθε ηλικίας, που το νήμα της ζωής τους κόπηκε από εσκεμμένα ή μη κτυπήματα. Εκατομμύρια συνάνθρωποί μας απώλεσαν τις πατρογονικές τους εστίες και προσφυγοποιήθηκαν. Κρίσιμες υποδομές, που η κατασκευή τους στοίχησε σε αμέτρητους υλικούς και ανθρώπινους πόρους, καταστράφηκαν.

Η δημόσια ρητορική γίνεται ολοένα και πιο επιθετική, περιορίζοντας τα περιθώρια των διπλωματικών επιλογών επίλυσης των προβλημάτων. Οι διεθνείς οργανισμοί δείχνουν να μην μπορούν να επιτελέσουν όπως προηγουμένως την αποστολή για την οποία συστάθηκαν. Την ίδια ώρα, που παγκόσμια ζητήματα υπαρξιακής αξίας, όπως είναι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της οικολογικής ισορροπίας ή η μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών αντιθέσεων, περιθωριοποιούνται στη διεθνή ατζέντα.

Πολλοί χαρακτηρίζουν αυτήν τη δραματική εποχή, ως εποχή της μετάβασης. Μετάβαση σε μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική κατανομής πλούτου και ισχύος, που θα αντιστοιχεί σε αυτό που άρχισε να διαμορφώνεται κατά τις προηγούμενες δεκαετίες της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης.

Ωστόσο, βέβαιο είναι μόνον το γεγονός ότι η ανθρωπότητα βαδίζει χωρίς πυξίδα και χωρίς αξιακούς άξονες. Η απουσία των ηθικών και των πνευματικών αρχών είναι εκκωφαντική. Και αυτό οδηγεί, για να παραφράσουμε τον Ντοστογιέφσκι, στο όλα να επιτρέπονται. Εντέλει, δηλαδή, στην καταστροφή του Ανθρώπου.

Σε ένα τέτοιο κρίσιμο σημείο, όπως αυτό που έχουμε βρεθεί σήμερα, ο καθένας επωμίζεται την προσωπική του ευθύνη, όπως αυτή υπαγορεύεται από τη συνείδησή του. Ιδιαίτερα αν έχει θέση εξουσίας ή μέσα ισχύος. Και ανάμεσά τους συγκαταλέγονται όσοι εντάσσονται στους κοινοβουλευτικούς θεσμούς, δηλαδή οι βουλευτές ως εκπρόσωποι των κοινωνιών που τους έχει εκλέξει για να εκπροσωπούν τα συμφέροντα και τις ανάγκες τους.

Αυτή τη στιγμή λοιπόν οφείλουμε να δούμε ποιες μπορεί να είναι οι δικές μας παρεμβάσεις ώστε να συμβάλουμε στην υπέρβαση των πολλαπλών κρίσεων που βιώνουμε. Ως μέλη της ΔΣΟ, ενός ζωντανού οργανισμού  που μετρά ήδη 33 χρόνια δραστήριου βίου, ως θεσμός εκπροσώπησης των ορθοδόξων βουλευτών, έχουμε κάνει την επιλογή μας. Με κάθε μέσο που διαθέτουμε επιχειρούμε εδώ και χρόνια να εμφυσήσουμε τις ορθόδοξες αρχές της καταλλαγής, της κατανόησης, της συνεργασίας, της ειρηνικής σύμπραξης στην εφαρμοσμένη πολιτική. Πιστεύοντας, ταυτόχρονα, ότι γενικά οι θρησκείες, ως αναπόσπαστο τμήμα του ανθρώπινου πολιτισμού, φορείς ανεκτίμητων παραδόσεων και πεδίο ανάπτυξης σχέσεων και αλληλεπίδρασης, θα έπρεπε να εντάσσονται στη διαμόρφωση του πολιτικού γίγνεσθαι.

Η απόπειρα πλήρους εξοβελισμού τους από την πολιτική σφαίρα, και ο περιορισμός τους σε μια αυστηρή ιδιωτική και αποκομμένη περιοχή, δεν οδηγεί στην ελευθερία των σχέσεων αλλά στον περιορισμό τους. Και επιπλέον, καταδεικνύει έλλειψη σεβασμού στις πλειοψηφίες, που ακόμη θρησκεύονται ή τρέφουν αισθήματα σεβασμού προς το θρησκευτικό υπόβαθρο του πολιτισμού που ανήκουν.

Η αποκοπή των πνευματικών ριζών των κοινωνιών, σε συνδυασμό με άλλους αρνητικούς παράγοντες, μπορεί να οδηγήσει σε ποικίλες αντιδράσεις, και εντέλει να γίνει μπούμερανγκ. Βλέπουμε, για παράδειγμα, τα όσα συμβαίνουν πρόσφατα στην πολιτική σκηνή της Ευρώπης, με την ενίσχυση αντισυστημικών δυνάμεων, πολλές φορές με ακραίο λόγο και πρόγραμμα, ακόμη και στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τέλος, η απόπειρα αγνόησης του θρησκευτικού παράγοντα εθελοτυφλεί ως προς τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι θρησκείες, όχι μόνον σε επίπεδο εκκλησιαστικό ή λειτουργών των θρησκευτικών δομών, αλλά και σε καθαρά πολιτικό, προς όφελος της συνεννόησης μεταξύ των λαών. Συνεννόηση που μπορεί να εδράζεται στη βάση κοινών ηθικών και πνευματικών αρχών και όχι υλικών και κυνικών γεωστρατηγικών συμφερόντων.

Άλλωστε, ως ΔΣΟ έχουμε μια πλούσια και καρποφόρα εμπειρία από αυτές τις επαφές και τον διάλογο που έχουμε ανοίξει με τον καθολικό και προτεσταντικό αλλά και μουσουλμανικό κόσμο. Εκκινώντας από αυτές τις πεποιθήσεις επιδιώξαμε να εμπλακούμε στα ευρωπαϊκά δρώμενα, στα οποία η στόχευση του αποχρωματισμού της δημόσιας σφαίρας από κάθε ίχνος θρησκευτικής αναφοράς είναι πολύ ισχυρή. Αποτυπώθηκε, μάλιστα, εκκωφαντικά στην παντελή απουσία των χριστιανικών αξιών ως αναπόσπαστου τμήματος της ταυτότητας και της Ιστορίας των Ευρωπαϊκών λαών, στο πλαίσιο του Διαλόγου για το Μέλλον της Ευρώπης.

Στην προσπάθειά μας αυτή, η ΔΣΟ βρήκε καλούς συνοδοιπόρους στις οργανώσεις Διάσκεψη των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC), Επιτροπή των Επισκοπικών Διασκέψεων στην ΕΕ (COMECE) και Together for Europe. Μαζί τους, μάλιστα, διοργανώσαμε Διεθνές Συνέδριο στη Θεσσαλονίκη με θέμα «Η Πολιτική ως χώρος έκφρασης των Χριστιανικών αξιών στην καθημερινότητα».

Εκεί υπογράψαμε και κοινή έκκληση που καλούμε τις πολιτικές ομάδες των ευρωπαϊκών θεσμών να αναγνωρίσουν τις χριστιανικές αξίες ως κύριο θεμέλιο του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Μια πρωτοβουλία που βρήκε ήδη ανταπόκριση, καθώς ενεργοποιήθηκε η Ομάδα Εργασίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για τον Διαπολιτισμικό και Διαθρησκειακό Διάλογο και η Δια-Κομματική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Ελευθερία της Θρησκείας, των Πεποιθήσεων και της Συνείδησης.

Το ευτυχές γεγονός ήταν ότι οι προσπάθειές μας ήρθαν να συγκλίνουν και να συντονιστούν με αυτές της Δια-Κοινοβουλευτικής Ένωσης (IPU). Έτσι, προέκυψαν οι Κοινοβουλευτικές Διασκέψεις για τον Διαθρησκειακό Διάλογο που πραγματοποιήθηκαν στο Μαρακές το 2023 και στη Ρώμη το 2025. Σε αυτές τις Διασκέψεις, η παγκόσμια κοινοβουλευτική κοινότητα κατέληξε σε ορισμένες συστάσεις, μεταξύ των οποίων είναι και για τη συνεργασία κοινοβουλευτικών και θρησκευτικών θεσμών και προσωπικοτήτων για την υπερκέραση των προκλήσεων των σύγχρονων κοινωνιών.

Για τον λόγο αυτό και θεωρήσαμε χρήσιμο και επωφελές, στο πλαίσιο της επίσκεψής μας, να πραγματοποιήσουμε την παρούσα Ημερίδα με θέμα «Προσεγγίσεις για πρακτικές υλοποίησης των Διακηρύξεων της Δια-Κοινοβουλευτικής Ένωσης (IPU) που αφορούν τον διάλογο του Κοινοβουλευτισμού με τις Θρησκείες». Ο σκοπός είναι, αφού συμφωνούμε στις βασικές κατευθύνσεις που πρέπει να κινηθούμε, να μετουσιώσουμε σε πράξη τη σύσταση της IPU, με συγκεκριμένες προτάσεις, τις οποίες θα συζητήσουμε και θα επεξεργαστούμε, ώστε να επιδιώξουμε την εφαρμογή τους.

Καταλήγοντας, να σημειώσω ότι το παρόν διεθνές τοπίο και οι ιδεολογικές αναζητήσεις ευνοούν τις πρωτοβουλίες μας, που μπορούν να τεθούν στο κέντρο των εξελίξεων. Και πάλι ευχαριστώ θερμά για την εγκάρδια φιλοξενία στην πόλη του Καΐρου, και εύχομαι ευόδωση των προσπαθειών σας για την ανάδειξη της διαδρομής της Αγίας Οικογενείας στην αιγυπτιακή γη.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.